Motosiklet Lastik Ölçüsü Nasıl Okunur? 90/90-12 Ne Demek? (TT/TL, PR, Basınç Tablosu)

Motosiklet lastiği alırken en büyük hata şu: “Benim motorun lastiği şu işte” deyip rastgele lastik almak. Sonra jant uymaz, sürtme yapar, yol tutmaz… Kısaca bela.

Bu rehberde lastik ölçüsü okumayı 10 dakikada çözeceksin. Ölçüyü öğrendiğin an = doğru lastik + doğru satın alma.

1) 90/90-12 ne demek?

Bu en yaygın ölçülerden biri ve 3 parçadan oluşur:

90 / 90 - 12

✅ 90 = Lastiğin genişliği (mm)
✅ 90 = Yanak yüksekliği (genişliğin %’si)
✅ 12 = Jant çapı (inç)

Örnek:

90/90-12

• Genişlik: 90 mm
• Yanak yüksekliği: 90’ın %90’ı = 81 mm
• Jant: 12 inç

bu kadar basit: sondaki sayı janttır. Jant tutmuyorsa zaten bitti.

2) 3.50-10 ne demek? (İnç ölçüsü)

Bazı motorlarda / scooterlarda ölçü mm değil, inç yazar:

3.50-10

✅ 3.50 = lastik genişliği (inç)
✅ 10 = jant çapı (inç)

• 3.50 inç ≈ 89 mm
  Yani “3.50” dediğin şey aslında 90 mm civarı bir genişlik.

3) 90/90-12 ile 3.50-10 aynı mı?

Aynı değil.
Sadece genişlik benzer olabilir ama jant farklıysa zaten olmaz.

• 90/90-12 = 12 jant
• 3.50-10 = 10 jant

✅ Genişlik yakın diye “olur ya” yaparsan → jant uymadığı için takamazsın.

4) TL mi TT mi? (Tubeless mi Tube Type mı?)

Bu olay efsane önemli.

✅ TL = Tubeless (iç lastiksiz)

• Jant tubeless uyumluysa iç lastik gerekmez
• Delinse bile daha yavaş iner
• Genelde daha rahat kullanım

✅ TT = Tube Type (iç lastikli)

• İç lastik şart
• Özellikle telli jantlarda sık görülür

???? Kural gibi kural:

• Jantın tubeless ise: TL al
• Jantın tube type ise: TT al + iç lastik al

“TL aldım iç lastik takarım” olayında da sorun çıkabiliyor. En temizi jant ne istiyorsa o.

5) PR nedir? 6PR – 8PR olayı (Dayanıklılık)

PR = kat sayısı gibi düşün (tam aynı değil ama mantık o)

• 6PR = daha yumuşak, daha konfor
• 8PR = daha sert, daha dayanıklı (yük taşıma daha iyi)

???? Kim ne alsın?
✅ Scooter / şehir içi / tek kişi: 6PR yeter
✅ Yük taşıyan / bozuk yol / çift kişi: 8PR daha mantıklı

6) Üzerinde başka ne yazar? (Hız + yük endeksi)

Bazı lastiklerde şunu görürsün:

110/70-17 54H

• 54 = yük endeksi (ne kadar ağırlık taşır)
• H = hız endeksi (maks hız sınıfı)

Bunu hafife alma. “Uyan ölçü tamamdır” deyip geçme. Motorun fabrika değerini tutturmak en iyisi.

7) Ölçü büyütürsem ne olur? (Performans tokadı)

Burası kritik.

Genişliği büyütürsen (örnek 90 → 100)

✅ Daha geniş taban = bazen daha iyi tutuş
❌ Daha ağır döner = kalkış düşer
❌ Yakıt artar
❌ Sürtme riski artar
❌ Direksiyon daha ağırlaşır

Yanak oranını büyütürsen (90/90 → 90/100)

✅ Konfor artabilir
❌ Yükseklik artar = motorun dengesi değişebilir
❌ Hız göstergesi sapıtabilir

Jant ölçüsü değişmez

Jant aynı kalmalı. 90/90-12 yerine 90/90-10 olmaz. Nokta.

8) Scooter / şehir içi en çok kullanılan lastik ebatları

En çok satan motorlar bunlar:

✅ 90/90-12
✅ 100/80-14
✅ 110/70-14
✅ 120/70-12
✅ 3.50-10
✅ 90/90-10
✅ 120/70-13
✅ 130/60-13

9) Motosiklet lastik basıncı kaç olmalı? (Bar / PSI)

Şimdi bak… Basıncı yanlış yaparsan:

• motor kayar
• lastik erken biter
• fren mesafesi uzar
• konfor biter

✅ Genel kullanım için pratik tablo:

Scooter / şehir içi (ortalama)

Ön: 2.0 – 2.2 bar
Arka: 2.2 – 2.5 bar

Tek kişi (sport / naked)

Ön: 2.2 – 2.3 bar
Arka: 2.4 – 2.6 bar

Çift kişi + yük

Ön: 2.3 – 2.5 bar
Arka: 2.6 – 2.9 bar

???? PSI isteyen için:

• 2.0 bar ≈ 29 PSI
• 2.2 bar ≈ 32 PSI
• 2.5 bar ≈ 36 PSI
• 2.8 bar ≈ 41 PSI

En net kural: Motorun etiketi/kitapçığı ne diyorsa onu baz al. Bu tablo “genel sağlam aralık”.

10) Lastik alırken son kontrol listesi (bunu yapman şart)

Satın almadan önce şunları kontrol et:

✅ Ölçü doğru mu? (ör: 90/90-12)
✅ Ön mü arka mı? (bazı lastikler yönlü olur)
✅ TL mi TT mi?
✅ Mevsim ne? (kış mı, dört mevsim mi, yaz mı?)
✅ Üretim tarihi yeni mi? (DOT kontrolü)
✅ Desen kullanımına uygun mu?

• Şehir içi: uzun ömür / ıslak yol
• Kış: soğukta tutuş
• Sport: performans

Bu 6 maddeyi doğru yapan adam yanlış lastik almaz.

11) Son rötuşlar (doğru ürüne git)

Ölçünü öğrendiysen şimdi iş kolay:

✅ Motorun 90/90-12 ise → 90/90-12 lastiklere git
✅ Motorun 3.50-10 ise → 3.50-10 lastiklere git
✅ Kış geliyorsa → kış lastiklerine git
✅ TT ise → iç lastik de ekle

SSS — En çok sorulanlar

90/90-12 ne demek?

Lastik genişliği 90 mm, yanak yüksekliği genişliğin %90’ı, jant çapı 12 inç demek.

3.50-10 ne demek?

Lastik genişliği 3.50 inç, jant çapı 10 inç demek.

Tubeless lastiğe iç lastik takılır mı?

Takılabilir ama her kombinasyon sorunsuz olmaz. Jantın ve lastiğin yapısına göre problem çıkarabilir. En iyisi jantın tipine göre TL/TT seçmek.

PR ne demek?

Dayanıklılık/yük kapasitesi tarafını anlatır. 8PR genelde daha sağlamdır.

Lastik basıncını kaç günde bir kontrol etmek lazım?

Haftada 1 kontrol etmek en doğrusu. Uzun yola çıkmadan önce mutlaka bak.